** استقلال
اولین واژه شعار یاد شده استقلال است. دخالت های مکرر دولت های استعماری روس و انگلیس در امور داخلی ایران در دوره قاجار و پهلوی اول و سپس دخالت آشکار ایالات متحده آمریکا در امور داخلی ایران در دوره پهلوی دوم موجب شد، قطع دست اجانب از امور کشور و رسیدن به استقلال واقعی به آرمان مبارزان نهضت مشروطیت و انقلاب اسلامی تبدیل شود. 

منظور از استقلال سیاسی آن است که یک کشور از جهت مدیریت سیاسی تابع یا متاثر از کشور دیگر نباشد.در این مفهوم استقلال و حاکمیت خارجی ادامه و مکمل حاکمیت داخلی است که به موجب آن دولت انحصارا ابتکار تعیین سرنوشت کشور را بدون دخالت سایر دولت ها داراست. 

حاکمیت خارجی دولت - کشور مستلزم نفی هرگونه تبعیت یا وابستگی آن کشور در برابر دولت های خارجی است. دولت - کشور دارای حاکمیت خارجی در روابط متقابل خود در سطح بین الملل با دولت - کشورهای دیگر کاملا برابر است و به عنوان یک شخصیت حقوقی مستقل و برابر با دولت های دیگر رفتار می کند.
 
اصل احترام به حاکمیت ملی کشورها اصلی است که درحقوق بین الملل پذیرفته شده و در اسناد بین المللی نیز مورد تایید کشورها قرار گرفته است.در بند ۴ منشور ملل متحد آمده، کلیه اعضاء در روابط بین المللی خود از تهدید به زور یا استفاده از آن بر ضد تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری خودداری خواهند نمود.
 
** آزادی
دومین واژه شعار مذکور آزادی است،که یکی از مهمترین خواسته های مردم ایران در یک قرن اخیر بوده است و در جریان نهضت مشروطیت و نهضت ملی شدن صنعت نفت نیزمطرح شد و درجریان پیروزی انقلاب اسلامی مردم با صدای رساتری آزادی و رهایی از بند نظام استبدادی را فریاد زدند.
 
آزادی حقی است که به موجب آن افراد بتوانند استعدادها و توانایی های طبیعی و خدادادی خود را به کار اندازند،مشروط بر آنکه آسیب یا زیانی به دیگران وارد نسازند. آزادی در اسلام به معنای آزادی از هر قید و بند و از هرعبودیتی به جز عبودیت برای خدای سبحان است. 

** استقلال و آزادی در قانون اساسی جمهوری اسلامی
قانون اساسی جمهوری اسلامی در اصول متعددی به جایگاه رفیع استقلال و آزادی اشاره دارد. 'طرد کامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب' و 'تقویت‏ کامل‏ بنیه‏ دفاع‏ ملی‏ از طریق‏ آموزش‏ نظامی‏ عمومی‏ برای‏ حفظ استقلال‏ و تمامیت‏ ارضی‏ و نظام‏ اسلامی‏ کشور' به عنوان یکی از برنامه های سیاسی دولت در قانون اساسی آمده است.(بند ۵ و ۱۱ اصل سوم) 

اصل نهم قانون اساسی نیز استقلال و آزادی را لازم و ملزوم یکدیگر دانسته و اجازه نمی دهد فرد یا گروهی به نام آزادی به استقلال کشور لطمه وارد کند یا برعکس به نام حفظ استقلال، آزادی های مشروع را سلب کند. 

در اصل نهم قانون اساسی چنین آمده است: «در جمهوری اسلامی ایران، آزادی و استقلال و وحدت و تمامیت ارضی کشور از یکدیگر تفکیک ناپذیرند و حفظ آن ها وظیفه دولت و آحاد ملت است. هیچ فرد یا گروه یا مقامی حق ندارد به نام استفاده از آزادی،به استقلال سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، نظامی و تمامیت ارضی ایران کمترین خدشه ای وارد کند...»

در فصل سوم قانون اساسی اصول ۱۹ تا ۴۲ حقوق ملت درجلوه های مختلف بیان شده و آزادی افراد تا آن حد که به حقوق و آزادی دیگران و ارزش های جامعه ضرری نرساند وسیعا مورد تأکید قرار گرفته است. استقلال بدون آزادی، دوام نخواهد داشت و آزادی بدون استقلال، نیز بردگی و وابستگی است و این هر دو،تنها در سایه وحدت و حفظ تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران،قابل دفاع و حمایت است. 

** جمهوری اسلامی
عبارت جمهوری اسلامی که جزیی از شعار مذکور می باشد نیز یکی از مهمترین خواسته های مردم در جریان پیروزی انقلاب اسلامی بوده که این خواسته،بعدها در جریان تعیین نظام سیاسی جایگزین رژیم سلطنتی در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ مورد تایید اکثریت ملت قرار گرفت. 

جمهوری بیانگر شکل حکومت است که آن را از نظام های سلطنتی و جمهوری های ظاهری متمایز می سازد و بیانگر نقش مردم در تعیین زمامداران می باشد. 

واژه اسلامی نیز نظام سیاسی ایران را از سایر نظام های جمهوری رایج درجهان متمایز می سازد. اسلامی بودن نظام به معنای حاکمیت ارزش های اسلامی برتمامی امور کشور است و ولی فقیه، ولایت امر و امامت امت را برعهده می گیرد. 

در باره اسلامی بودن امور در جمهوری اسلامی در اصل‏۴ قانون اساسی آمده است: «کلیه‏ قوانین‏ و مقررات‏ مدنی‏، جزایی‏، مالی‏، اقتصادی‏، اداری‏، فرهنگی‏، نظامی‏، سیاسی‏ و غیر اینها باید بر اساس‏ موازین‏ اسلامی‏ باشد. این‏ اصل‏ بر اطلاق‏ با عموم‏ همه‏ اصول‏ قانون‏ اساسی‏ و قوانین‏ و مقررات‏ دیگر حاکم‏ است‏ و تشخیص‏ این‏ امر برعهده‏ فقها شورای‏ نگهبان‏ است‏.»

همچنین براساس اصل ۵۷ قانون اساسی قوای‏ حاکم‏ در جمهور اسلامی‏ ایران عبارتند از: قوهء مقننه، قوهء مجریه، قوهء قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه ی امر و امامت امت برطبق اصول آینده ی این قانون اعمال میگردند.این قوا مستقل از یکدیگرند. 

امام خمینی (ره) رهبر و بنیانگذار جمهوری اسلامی نیز قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در پاسخ به سوال خبرنگار فاینشنال تایم انگلیس که پرسید، دنیای غرب شناخت صحیحی از حکومت اسلامی شما ندارد، فرمود: «ما خواستار جمهوری اسلامی می باشیم. جمهوری، فرم و شکل حکومت را تشکیل می دهد و اسلامی یعنی محتوای آن فرم ، که قوانین الهی است.»
 
در اصل اول قانون اساسی جمهوری اسلامی در باره نوع حکومت کشور آمده است: «حکومت‏ ایران‏ جمهوری‏ اسلامی‏ است‏ که‏ ملت‏ ایران‏، بر اساس‏ اعتقاد دیرینه‏ اش‏ به‏ حکومت‏ حق‏ و عدل‏ قرآن‏، در پی‏ انقلاب‏ پیروزمند خود به‏ رهبری‏ مرجع عالیقدر تقلید آیت‏ الله‏ العظمی‏ امام‏ خمینی‏، در همه‏ پرسی‏ دهم‏ و یازدهم‏ فروردین‏ ماه‏ یکهزار و سیصد و پنجاه‏ و هشت‏ هجری‏ شمسی‏ ... با اکثریت‏ ۲ / ۹۸ درصد کلیه‏ کسانی‏ که‏ حق‏ رای‏ داشتند، به‏ آن‏ رای‏ مثبت‏ داد.» 

در اصل ۴ قانون اساسی نقش محوری مردم در نظام جمهوری اسلامی و انتخاب زمامدران توسط آنان مورد تاکید قرار گرفته است: «درجمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ امور کشور باید به‏ اتکا آرا عمومی‏ اداره‏ شود، از راه‏ انتخابات‏، انتخاب‏ رییس‏ جمهور، نمایندگان‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏، اعضای‏ شوراها و نظایر اینها، یا از راه‏ همه‏ پرسی‏ در مواردی‏ که‏ در اصول‏ دیگر این‏ قانون‏ معین‏ می‏ گردد.»
 
بنابراین می توان گفت: شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی یکی از مهمترین شعارهایی است که در جریان پیروزی انقلاب اسلامی مطرح شده و با قرار گرفتن در اصول مختلف قانون اساسی به یکی از مهمترین و ماندگارترین شعارهای انقلاب تبدیل شد. در واقع این شعار ماهیت انقلاب و روح حاکم بر قانون اساسی جمهوری اسلامی است و در یک جمله می توان گفت: نظام جمهوری اسلامی تبلور شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» است. 

منبع: ایرنا